ÍÑŨÕàÃÕ เก็บมาเล่า- ความประทับใจการเดินทาง เรื่องโดย คุณรสสุคนธ์ บุญมี เมื่อเกือบ 30 ปีที่แล้ว ได้ไปเที่ยวอิตาลี เป็นครั้งแรก  Guideพาไปยืนอยู่หน้าแผนที่ข้างถนนในกรุงโรม้วอธิบายว่าอณาจักรของโรมัน ขยายแผ่กว้างไปทั่ว ในยุโรปจน ถึงอัฟริกาตอนเหนือ จำได้ว่าตอนนั้นไม่ÃÙéู้สึกตื่นเต้นอะไร อณาจักรจะใหญ่แค่ไหน เราก็คงจะไม่มีโอกาสได้ไปถึงคงรู้จักแต่โรมนี่เท่านั้นไม่เคยนึกว่าเมื่อเวลา ผ่านไป เราได้ไปจนทั่วดินแดนที่โรมันเคยครอบครอง และตั้งเมืองต่างๆ ไว้ สุดท้ายก็คือที่ "อัจจีเรีย" นี่แหละอัลจีเรียเป็นประเทศ ที่อยู่ในอัฟริกาเหนือ ติดกับมอรอคโค และตูนีเซีย ตั้งอยู่ริมทะเลเมดิเตอร์เรเนียน จึงเป็นเมืองท่าสถานีการ ค้าขายมาตั้งแต่สมัยโบราณ ครั้ง Phoenician โรมันออตโตมานจนถึงปัจจุบัน  เราเคยพากันไปเที่ยวมอรอคโค  ตูนีเซีย  และลิเบียมาแล้ว คิดว่าที่อัจจีเรียคงไม่แตกต่างกันมาก แต่เมื่อไปถึงแล้วผิดคาด อัจจีเรียมีการพัฒนามากว่าประเทศเพื่อนบ้าน โดยเฉพาะที่เมืองอัจเจียร ์ ซึ่งเป็นเมืองหลวง ตึกรามบ้านช่องทันสมัย เหมือนยุโรป เมื่อครั้งฝรั่งเศสเข้ามายึดครอบครองระหว่างปีคศ...ถึง......ได้ก่อสร้างสถÒปัตยกรรมต่างๆ ซึ่งยังคงหลง เหลือมาถึงทุกวันนี้ เมืองทั้งเมืองสวยงามด้วนตึกสีขาวประดับประด้วยเหล็กดัดสีฟ้าคราม โดยเพาะถนนริมทะเลหน้าอ่าวใกล ้ท่าเรืองดงามมากๆ< สำหรับเมืองโบราณของโรมันที่หมายมั่นจะไม่เที่ยวชมก็ไม่ผิดหวังเลย สมบูรณ์แบบตามแผนผังเมืองโรมันทุกเมือง ทุกสิ่งยังคงหลงเหลือให้ได้ศึกษาครบถ้วนเมืองเจมีล่า(DJEMILA) เป็นเมืองที่ชอบมากที่สุดเพราะตัวเมืองตั้งอยู่บนเนินเขาสูง 900 เมตร ภูมิทัศน์จึงสวยงามเป็นพิเศษ เมืองนี้สร้างขึ้นในศตวรรษที่ 1 โดย จักรพรรดิ์เนอร์วา เมืองขยายใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ จนถึงศตวรรษที่ 4-5 เมื่อศาสนคริสต์เผยแพร่เข้ามาถึง ก็ได้มีการสร้างโบสถ์ใหม่ บางแห่งก็ใช้วิหารเดิมของโรมัน ดัดแปลงเป็นศาสนสถาน ของคริสต์ เป็น BASILICA เป็นต้น เราเริ่มต้นเข้าชมเมืองจากที่ใหม่สุดใน ค.ศ อาคารแรกคือ BASILICA เป็นต้น เราเริ่มเดินเข้าชมเมืองจากที่ใหม่สุดใน ศ.5 ซึ่งเป็นยุคคริสเตียน อาคาร แรกคือ BASILICA สถานที่ทำพิธี BAPTISE หรือพิธีศีลจุ่มหรือศีลล้างบาป อันเป็นพิธีแรกสำหรับ ผู้ที่จะเข้าเป็นคริสต์ศานิกชน จะต้องล้างบาปที่ติดตัวมาออกเสียก่อน บริเวณที่ทำพิธีเป็นบ่อน้ำรูปกากบาท ไม้กางเขน ให้ผู้ทำพิธีเดินลงไปได้เลย เป็นพิธีแบบดั้งเดิม»Ñจจุบันพระใช้พิธีเอานิ้วจุ่มน้ำมาแตะที่ศรีษะ) จากนั้นเดินทางไปดูโรงละคร (Theater) แบบโรมันรูปครึ่งวงกลมที่ได้ซ่อมแซมเอาไว้ อย่างดี ถัดไป เป็นจตุรัสที่ตั้งของวิหารSeptimus Serrerus ซึ่งเป็นจักรพรรดิ์ โรมันที่ไปจากอัฟริกา ตั้งตัวเองเป็นใหญ่ เสมอเทพจึงมีวิหารเป็นชื่อของตนเอง  ตรงหน้าจตุรัสมีประตูชัย เราเดินผ่านต่อไปยังฟอรัม (Forum) ซึ่งเป็นลานกว้างอันเป็นสถานที่ พบปะของประชาชนในเมือง อยู่ติดกับตลาดที่ยังคงมีแผงขายเรียงรายอยู่โดยรอบ นอกจากนั้นภายในตลาดยังมีเครื่องตวงมาตรฐาน เป็นแท่นหินขุดเป็นหลุมลึก 3-4 ขนาด ใช้สำหรับตรวจสอบปริมาณ สินค้าที่ค้าขายกัน ถ้าเป็นของเหลวเช่นน้ำมันมะกอก จะใช้หลุมขนาดเล็ก ถ้าเป็นของประเภทเมล็ด เช่น ข้าวสาลี หลุมตวงก็ใหญ่กว่า ที่เมืองเจมีลา มีสิ่งที่เรามักไม่ค่อยได้เห็นที่เมืองอื่น คือมีที่วัดตามความยาว ของผ้าด้วยเป็นขีดยาว ประมาณ 1 ศอก เราเดินไปตามถนนสายหลัก Cardo maximus ซึ่งเป็นถนนที่เชื่อมเมืองระหว่างทิศเหนือกับทิศใต้ พื้นถนน»Ùูด้วยหินแผ่นใหญ่ มีร่องระบายน้ำอยู่ใต้ถนน ผ่านย่านบ้านเรือนที่พักอาศัย แวะดูคุกสำหรับขังคน ทำผิดเป็นห้องใต้ดิน  และที่ขาด ไม่ได้ในเมืองโรมันคือ ซ่องโสเภณี ซึ่งรู้ได้จากสัญลักษณì์รูปอวัยวะของเพศชาย แกะสลักไว้ที่ด้านหน้า เมื่อได้เข้าไปในพิพิธภัณฑ์ ที่แสดงงานซึ่งขุดค้น ได้จากเมืองโบราณเจมีล่า  พวกเราต้อง ตื่นตะลึงกับโมเสด (Mosaic) ขนาดใหญ่ลวดลายงดงามสีของหินที่นำมาจัดเรียง เป็นภาพต่างๆ  ยังคงแจ่มชัดไม่เลือนลาง บางคนบอกว่าไม่แพ้ที่ตูนีเซียเลย  (แต่ที่ตูนีเซียมีมากกว่าเยอะเยะเลย)  เสียดายที่เขาไม่ให้เราถ่ายรูป แต่ก็ดีอย่างหนึ่งที่ได้ชมอย่างอิ่มตาอิ่มใจ ไม่ต้องพะวงกับการถ่ายรูปโมเสสเหล่านี้ส่วนใหญè่มาจากบ้านของคหบดี หรือพ่อค้าท ี่ร่ำรวยเป็นเรื่องของเทพปกรนัม เมืองทิมกาด (TIMGAD) เป็นเมืองที่มีขนาดใหญ่กว่าเมืองเจมีล่า มีผังเมืองถูกตามแบบแผนของเมืองโรมัน คือมีถนนสาย เหนือ –ใต้ CARDO MAXIMUS ตัดกับถนนสายตะวันออก-ตะวันตก ที่ชื่อว่า DECAMANUS ที่ทางเข้าเมืองที่หินก้อน ใหญ่ตั้งขวางกลางถนน เพื่อกันไม่ให้รถม้าจากเมืองอื่นวิ่งผ่านข้าไปในเมืองได้ คนในเมืองทิมกาดเอง จะรู้ว่าหินก้อนนี้สูงแค่ไหน เขาจะสร้างรถม้าให้สูงกว่าเพื่อกันให้รถวิ่งผ่านไปได ้ คนที่มาจากเมืองอื่นไม่รู้ขนาด ความสูงของก้อนหิน  รถม้าเตี้ยกว่าก้อนหินก็วิ่งได้เข้าไปไม่ได้ที่ปาก ประตูมีห้องอาบน้ำสาธารณะ (Bath) ขนาดใหญ่ไว้คอยให ้บริการบุคคลทั่วไป โรงละคร (THEATER)  ของเมืองทิมกาดมีขนาดใหญ่ จุดที่ยืนแล้วส่งเสียงให้ดังไป ทั่วโรงละคร มีรูปลูกศรเป็นเครื่องหมายบอกไว้ด้วยห้องส้วมสาธารณะ(TOILET) ของเมืองทิมกาดยังคงรูปร่างให้เห็นชัดเจน ส้วมโรมันนี้มีเรื่องสนุกๆ เล่าขานต่อกันมาเพราะส้วมไม่ใช่แต่เพียงเป็นที่ปลดทุกข์ แต่จะเป็น ที่พบปะพูดคุยหารือเรื่องธุรกิจกันอีกด้วย ส้วมที่เมืองทิมกาดนี้จึงมีที่นั่ง 2 ที่คู่กันเล่าว่าที่นั่งบนส้วมทำด้วยหินอ่อน หน้าหนาวหินจะเย็นมากบางครั้งนายจึงต้องให้ทาสโดยเฉพาะทาสผิวดำ ไปนั่งทับบนส้วมไว้ก่อน พอนายมาถึงให้ทาสลุกขึ้นไป  ที่นั่งของส้วมก็อุ่นสบายดี เมื่อคราวที่ไปลิเบีย  ไกด์เล่าว่าเหล่าคุณผู้หญิงโรมันไม่อยากจับฟองน้ำมาทำความสะอาด หลังทำธุระเสร็จแล้ว ต้องมีทาสคอยเอาฟองน้ำมา ทำความสะอาดให้ เหมือนเด็กๆ เลย   ห้องอาบน้ำสาธารณะ (BATH) มีหลายแห่งที่เราไปดูกันที่นั้นมีขนาดใหญ่มาก แบ่งเป็นห้องตามขั้นตอน ตั้งแต่ห้องอบร้อน ห้องอาบน้ำเย็นสามารถลงไปถึงชั้นล่างซึ่งเป็นที่สุมไฟด้วยฟืน  ให้อากาศร้อนเข้าไปในห้องอบร้อนได้ด้วย ที่พื้นยังมีโมเสสหลงเหลือให้เหÍÂÙè  สำหรับตลาดที่เมืองทิมกาดºนแผงขายของมีการแกะสลักลวดลายสวยงาม เช่น แผงที่ขาย Wine แกะเป็นรูปพวงองุ่นด้านหน้าตลาดมีแผ่นหินสลักชื่อเจ้าของตลาด และข้อความสรรเสริญผู้สร้าง ตลาดให้สาธารณะชน  เมื่อเดินจากวิหารใหญè่ซึ่งบูชาเทพZeus ผ่านถนน Cardo ตอนใต้ประตูชัย 3 โค้ง ก็จะพบกับซ่องโสเภณ ีเช่นเคยที่พื้นของ Forumมุมหนึ่งมีข้อความที่เป็นคติพจน์ใน การดำเนินชีวิตของคนโรมันแกะสลักความว่า We see, We play we laugh,we bath แสดงให้เห็นความสำเริงสำราญในการ ใช้ชีวิตของคนโรมัน #3592;#3638;งไม่น่าแปลกใจว่าแบบแปลนของเมืองโรมัน จึงต้องประกอบด้วย สิ่งก่อสร้างต่างๆ ได้แก่ โรงละคร (We see, We play)  ซ่อง (we laugh)  และโรงอาบน้ำสาธารณะ (we bath) เมืองทิปาซา (TIPASA)  เมืองนี้อยู่ไม่ไกลจากเมืองอัจเจียร์นัก เป็นเมืองที่สุดแสนจะโรแมนติค  เพราะตั้งอยู่ท่ามกลางแมกไม้ใบเขียวครึ้ม ปกคลุมพื้นที่โดยทั่วไป ถนนสาย Cardo maximus วิ่งตรงสู่ทะเล มีบ้าน (Villa) ขนาดใหญ่ตั้งอยู่หลายหลัง ที่พื้นของห้องอาหาร Villa หลังหนึ่งมี Mosaic ลวดลายสวยงามเหลือให้เห็นเป็นประจักษ์พยานของความรุ่งเรือง เมืองนี้เริ่มสร้างก่อนคริสตกาล (BC) ตั้งแต่สมัยที่ฟีนีเซีย (Phoenician) อพยพมาจากเลบานอนปัจจุบันมาตั้งถิ่นฐานใหม่   สำหรับโรงละครที่พบ ในเมืองทิปาซามีทั้งTheater (ครึ่งวงกลม) สำหรับการแสดงดนตรีและละคร และ Amphitheater (รูปวงกลม) สำหรับการแสดงการต่อสู้ของ Gadiator กับสัตว์ เรายังได้เห็นช่องทางของท่อน้ำ ที่น้ำเอาส่งเข้าไปขังในลาน เพื่อการแสดงแบบยุทธนาวีได้อีกด้วย ตลอดทริปนี้ทั้งทริปเราได้เห็น Amphi theater ที่เมืองทิปาซานี้เพียงแห่งเดียวเท่านั้น ต่างกับที่ลิเบียซึ่งมี Amphitheaterหลายแห่งมาก แต่ละแห่งก็ใหญ่โตขนาดน้องๆ โคลิเซียมที่กรุงโรม เคยอ่านในหนังสือว่าพวกโรมัน เข้ามาตั้งเมืองในอัฟริกาตอนเหนือเพื่อหาแหล่งอาหารโดยเฉพาะข้าวสาลี่
Art and Culture Tour.Co.,Ltd 496 Soi 20 Tesabalnimitrnua Road Ladyao Jatujak Bangkok 10900 Thailand  Travel Permit License No.: 11/4951    Tel: 0-2953-9491-3, 0-2954-2893  Fax: 0-2954-3518, E-mail:mail@art-tour.net